Kısırlık (İnfertilite)
Bir yıl süresince çiftin herhangi bir doğum kontrol yöntemi kullanmamasına rağmen gebeliğin oluşmadığı durumda kısırlık araştırması ve tedavisi yapılmalıdır.
Erkek kısırlığında, çevresel faktörler, yaşam tarzı ve hastalıklar üreme sağlığını etkiler:
- Sigara : Fazla miktarda tütün kullanımı sperm sayısını, hareketini ve yapısını bozabilir.
- Alkol : Kronik alkolizm kısırlık ve iktidarsızlığa neden olur.
- Yüksek ısı : Özellikle sürekli sauna ve hamam kullanımı, çok sıcak su banyoları ve varikosel sperm üretimini olumsuz yönde etkiler.
- Varikosel : Kısırlık, testislerdeki ısının artması ve zararlı maddelere maruz kalması sonucu oluşur.
- Üreme organlarındaki enfeksiyonlar. Cinsel ilişki ile bulaşanlar ve tedavi edilmeye kronik iltihaplar kısırlık oluşturabilir.
- İlaçlar : Bazı hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlar (depresyon, mide ülseri, epilepsi, gut, hipertansiyon ve alerjik hastalıklar ile bazı parazit ilaçları)
- Haşere ve tarım ilaçları da sperm üretimini olumsuz etkileyebilir.
- Uyuşturucu maddeler.
- Kemoterapi : Kanser tedavisinde kullanılan ilaçlar sperm üretimine zarar verir. Bu ilaçların bir kısmının etkisi kalıcı olabilir. Kemoterapi öncesinde bu hastalardan ileride kullanılmak üzere sperm örnekleri alınır ve dondurularak saklanır.
- Radyasyon : Testislerdeki sperm hücreleri radyasyona çok duyarlıdır. Meydana gelen hasarın derecesi ve kalıcılığı radyasyon dozuna ve süresine bağlıdır. Işın tedavisi gören hastalarda sperm üretimi 3-5 yıl içinde tekrar başlayabilir.
- Anatomik bozukluklar : İnmemiş testis, testis atrofisi ve torsiyon, sperm kanalı tıkanıklığı, prostat kistleri. Testisleri torbalara inmemiş çocuklarda kısırlık, yumurtalıkların vücut içindeki yüksek ısıya maruz kalması sonucu oluşur. Bu yüzden, bebeklerde 1 yaşını doldurduktan sonra, en geç 2 yaşına kadar, yumurtalıkların torbadaki normal yerine indirilmesi gerekir.
- Hormon bozuklukları.
- Stres.
Bir yıl süresince çiftin herhangi bir doğum kontrol yöntemi kullanmamasına rağmen gebeliğin oluşmadığı durumda kısırlık araştırması ve tedavisi yapılmalıdır.
Erkek kısırlığında, çevresel faktörler, yaşam tarzı ve hastalıklar üreme sağlığını etkiler:
- Sigara : Fazla miktarda tütün kullanımı sperm sayısını, hareketini ve yapısını bozabilir.
- Alkol : Kronik alkolizm kısırlık ve iktidarsızlığa neden olur.
- Yüksek ısı : Özellikle sürekli sauna ve hamam kullanımı, çok sıcak su banyoları ve varikosel sperm üretimini olumsuz yönde etkiler.
- Varikosel : Kısırlık, testislerdeki ısının artması ve zararlı maddelere maruz kalması sonucu oluşur.
- Üreme organlarındaki enfeksiyonlar. Cinsel ilişki ile bulaşanlar ve tedavi edilmeye kronik iltihaplar kısırlık oluşturabilir.
- İlaçlar : Bazı hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçlar (depresyon, mide ülseri, epilepsi, gut, hipertansiyon ve alerjik hastalıklar ile bazı parazit ilaçları)
- Haşere ve tarım ilaçları da sperm üretimini olumsuz etkileyebilir.
- Uyuşturucu maddeler.
- Kemoterapi : Kanser tedavisinde kullanılan ilaçlar sperm üretimine zarar verir. Bu ilaçların bir kısmının etkisi kalıcı olabilir. Kemoterapi öncesinde bu hastalardan ileride kullanılmak üzere sperm örnekleri alınır ve dondurularak saklanır.
- Radyasyon : Testislerdeki sperm hücreleri radyasyona çok duyarlıdır. Meydana gelen hasarın derecesi ve kalıcılığı radyasyon dozuna ve süresine bağlıdır. Işın tedavisi gören hastalarda sperm üretimi 3-5 yıl içinde tekrar başlayabilir.
- Anatomik bozukluklar : İnmemiş testis, testis atrofisi ve torsiyon, sperm kanalı tıkanıklığı, prostat kistleri. Testisleri torbalara inmemiş çocuklarda kısırlık, yumurtalıkların vücut içindeki yüksek ısıya maruz kalması sonucu oluşur. Bu yüzden, bebeklerde 1 yaşını doldurduktan sonra, en geç 2 yaşına kadar, yumurtalıkların torbadaki normal yerine indirilmesi gerekir.
- Hormon bozuklukları.
- Stres.